Кинигэни сэҥээрээччилэр кулууптарын 2023 с. тэрийбиппит. Бастаан көннөрү кинигэ атастаһар, атыылыыр-атыылаһар соруктаах этибит. Онтон кэлин арыый ыырбытын кэҥэтэн, араас тиэмэлэргэ быыстапкалыыр буолбуппут. Хара маҥнайгыттан биһиги СР Национальнай бибилэтиэкэтин кытта бииргэ үлэлээбиппит. Түмсэрбитигэр Васса Васильевна Павлова, Туяра Васильевна Сокорутова көмөлөһөллөрө.
Быйыл бастакы көрсүһүүбүтүн төрүччүнү оҥорууга анаабытым. Валентина Викторовнаны кытта кэпсэтэн, түмсэр хоспутун быһаартарбыппыт.
Мин бэйэм аймахтарым төрүччүтүн үөрэтиинэн отуттан тахса сыл дьарыктанаьбын. 1992 с. атырдьах ыйыгар Сунтаар Тойбохойугар оҕо дьиэтигэр үлэлии сылдьан, аймахтарбын түмэн, Коротовтар аҕа уустарын ыһыаҕын тэрийбитим. Онно бэлэмнэнэн, түөрт ватман илииһин холбоон, бастакы “Генеалогическай древобытын” оҥорон көрдөрбүтүм. Кэлин, 2010-с сылларга, омук “GenoPro” компьютернай программаҕа бастаан киллэрбитим да, онтубун сүтэрэн кэбиспитим. Салгыы кумааҕыга, онтон компьютерга аймахтарым туһунан сибидиэнньэлэри мунньан, хомуйан испитим. Онтон ааспыт сылга российскай “Древо жизни” программаны атыылаһан, онно төрүччүбүтүн оҥорон саҕалаабытым. Кылгас кэм иһигэр бу программаҕа аҕам ууһун Коротовтар төрүччүлэригэр 500-тэн тахса сэттэ көлүөнэ дьоммун киллэрдим.
Ийэм өттүнэн аймахтарым төрүччүлэрин эдьиийдэрбин кытта кинигэ бэлэмнии сылдьаммын оҥорбутум. “Мөһүнньүкүөптэр” диэн кинигэбит 2016 с. күн сирин көрбүтэ, 2024 с. Национальнай бибилэтиэкэ тэрийбит дьиэ кэргэҥҥэ анаммыт күөн күрэскэ биһирэбил бириэмийэни ылбыта. Ийэм өттүнэн аймахтарбыт төрүччүлэригэр 300-чэ киһини киллэрдим.
2023 сылга дойдубар Сунтаарга аҕам ууһун мунньан, Анисимовтар удьуордарын ыһыаҕын ыспытым, төрүттэрбит өтөхтөрүгэр Аар баҕах туруорбутум.
Бүгүҥҥү көрсүһүүбүтүгэр биир санаалаахтарбар төрүччүнү оҥоруу туһунан кэпсээтим, ыһыахтарбытыгар устубут киинэлэрбин, хаартыскаларбытын көрдөрдүм.
Түмсүүбүтүгэр СР Национальнай архыыбын дириэктэрин солбуйааччы Наталья Николаевна Малышева кыттыыны ылла, сүбэ-ама биэрдэ.
Мантан инньэ өссө өрөспүүбүлүкэбит сүрүн бибилэтиэкэтин кытта ситимнээхтик үлэлииргэ былааннаатыбыт, ыйга иккитэ түмсэн араас тиэмэлэргэ кэпсэтиилэри тэрийэргэ сөбүлэстибит.
Владислав КОРОТОВ.